Kèo châu Âu là loại dễ đọc nhất: ba cửa, một con số cho mỗi cửa, thắng thì nhân với số đó. Nhưng cũng chính vì dễ đọc nên ít người dừng lại hỏi con số ấy thật sự nói điều gì. Thực ra mỗi odds là một lời tuyên bố về xác suất, và tổng ba lời tuyên bố ấy tiết lộ phần phí mà nhà tổ chức cài vào.
1X2 là gì
Kèo 1X2 gồm ba kết quả sau 90 phút: 1 là đội chủ nhà thắng, X là hoà, 2 là đội khách thắng. Bạn chọn một trong ba, odds được ghi dạng thập phân như 2.10, 3.40, 3.60. Số tiền nhận về nếu đúng bằng tiền cược nhân với odds, trong đó đã bao gồm cả vốn.
Công thức quy đổi odds thành xác suất
Xác suất ngầm định của một cửa bằng 1 chia cho odds. Ví dụ odds 2.00 tương ứng 50 phần trăm, odds 4.00 tương ứng 25 phần trăm. Đó là xác suất mà con số odds gợi ý, trước khi trừ phần phí.
Giả sử một trận có odds như sau. Đây là ví dụ giả định, không phải số liệu của trận thật.
| Cửa | Odds | 1 chia odds | Xác suất sau chuẩn hoá |
|---|---|---|---|
| Chủ nhà thắng (1) | 2.10 | 0,4762 | 45,4% |
| Hoà (X) | 3.40 | 0,2941 | 28,1% |
| Khách thắng (2) | 3.60 | 0,2778 | 26,5% |
| Tổng | 1,0481 | 100% |
Để ý cột 1 chia odds: cộng lại ra 1,0481 chứ không phải 1. Phần dư 0,0481, tức 4,81 phần trăm, chính là biên lợi nhuận (còn gọi là overround hay vig). Nếu thị trường công bằng tuyệt đối, tổng này đúng bằng 1.
Chuẩn hoá để lấy xác suất sau khi bỏ phí
Cách đơn giản nhất là chia từng xác suất ngầm cho tổng. Chủ nhà thắng: 0,4762 chia 1,0481 ra khoảng 45,4 phần trăm. Hoà: 0,2941 chia 1,0481 ra khoảng 28,1 phần trăm. Khách thắng: 0,2778 chia 1,0481 ra khoảng 26,5 phần trăm. Ba số cộng lại đúng 100 phần trăm.
Cần nói thẳng: đây là một phép xấp xỉ. Nhà tổ chức không nhất thiết đặt phí đều cho ba cửa, nhiều nơi tính phí nặng hơn ở cửa ít cược hơn hoặc ở cửa được yêu thích. Chuẩn hoá tỷ lệ thuận là cách tiện, không phải sự thật tuyệt đối.
Tỷ lệ hoàn trả
Nghịch đảo của tổng ở trên cho biết tỷ lệ hoàn trả trung bình. Ở ví dụ này: 1 chia 1,0481 bằng khoảng 95,4 phần trăm. Nghĩa là nếu cược đều cả ba cửa theo tỷ lệ xác suất, bạn nhận lại khoảng 95,4 đồng cho mỗi 100 đồng bỏ ra. Phần 4,6 đồng còn lại là phí cho nhà tổ chức.
Hãy so với một ví dụ giả định khác có phí nặng hơn, với odds 1.90, 3.30 và 3.90. Tổng nghịch đảo: 0,5263 cộng 0,3030 cộng 0,2564 bằng 1,0857. Biên là 8,57 phần trăm, tỷ lệ hoàn trả khoảng 92,1 phần trăm. Chỉ nhìn bằng mắt thì hai bảng odds đều bình thường, nhưng sau phép tính thì khác nhau rõ rệt.
Dùng phép tính vào đâu
Có ba cách dùng thực tế mà tôi thấy hữu ích.
- So sánh các bảng kèo. Bảng có tổng nghịch đảo thấp hơn thì phí ngầm thấp hơn, đáng chú ý hơn khi bạn so nhiều nguồn.
- Hiểu tín hiệu thị trường. Xác suất ngầm 45 phần trăm cho chủ nhà nghĩa là thị trường cho rằng cơ hội thắng gần một nửa chứ chưa phải áp đảo.
- Tính kỳ vọng. Nếu có lý do tin xác suất thật khác, bạn có thể tính xem ván cược có lợi hay không.
Ví dụ kỳ vọng với niềm tin chủ quan
Giả sử bạn nghiên cứu và cho rằng xác suất chủ nhà thắng là 50 phần trăm, cao hơn 45,4 phần trăm của thị trường. Cược 100.000đ ở odds 2.10: thắng nhận về 210.000đ (lãi 110.000đ) với xác suất 0,5; thua mất 100.000đ với xác suất 0,5. Kỳ vọng bằng 0,5 nhân 110.000đ trừ 0,5 nhân 100.000đ, ra +5.000đ.
Nhưng phải hiểu điều này mong manh thế nào. Chỉ cần niềm tin 50 phần trăm của bạn thực ra là 45 phần trăm thì kỳ vọng lại âm. Cái gọi là lợi thế phụ thuộc hoàn toàn vào độ chính xác của đánh giá chủ quan, mà đánh giá bóng đá thường sai nhiều hơn người ta nghĩ. Đó là lý do tôi không tin những lời hứa chắc thắng.
Vài lưu ý khi quy đổi
- Odds ở các dạng khác (Hồng Kông, Malay, Indo) phải đổi sang thập phân trước rồi mới tính 1 chia odds.
- Odds thay đổi liên tục trước giờ đấu, nên xác suất ngầm cũng đổi theo. Chỉ so sánh các bảng cùng một thời điểm.
- Kèo 1X2 chỉ tính 90 phút cộng bù giờ, không tính hiệp phụ.
Phép tính này không giúp bạn đoán kết quả. Nó giúp bạn biết mình đang trả giá bao nhiêu cho một niềm tin, và đôi khi chính con số đó là lý do tốt nhất để bỏ qua một ván cược.
Vì sao hoà thường bị định giá thấp trong cảm nhận
Người xem hay đánh giá thấp khả năng hoà vì hoà không gây hứng thú. Nhưng bảng quy đổi trên cho thấy cửa hoà mang xác suất ngầm quanh 28 phần trăm, gần bằng một cửa đội cửa dưới. Nghĩa là trong cái nhìn của thị trường, hoà không phải kết quả hiếm. Khi tính xác suất ngầm cho các trận khác nhau, bạn sẽ thấy cửa hoà thường dao động trong một khoảng không quá rộng, còn hai cửa thắng thì dịch chuyển nhiều theo thực lực. Đây là quan sát chung từ cách bảng kèo thường được niêm yết, không phải thống kê của một giải cụ thể.
Cá cược luôn có rủi ro mất tiền, chỉ nên coi là giải trí và dành cho người từ 18 tuổi trở lên.
